Bebek & Çocuk gelişimi

Yaramaz mı? Hiperaktif mi?

Bu soru çocuğu hareketli olan hemen her ailenin aklından geçer. “çocuğum yaramaz mı, hiperaktif çocuk mu”… Yaşıtlarına göre son derece hareketli olan, bir an bile rahat durmayan, bu yüzden özellikle okul döneminde hem arkadaşlarını ve hem de öğretmenini rahatsız edecek kadar ileri giden çocuklarda genellikle hiperaktivite bozukluğu vardır. Tıp dilinde dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) adı verilen bu sorunu yaşayan çocuklar, sorunlu hal ve hareketleriyle anne ve babalarını da çok zorlar. DEHB hastalığı, sorunu yaşayan çocuğun akla gelebilecek her yerde aralıksız altı aydan fazla sorunlu davranışlarda bulunmasına neden olan, okul döneminde çocuğa sıkıntılı bir süreç yaşatan, zeka seviyesi normal olmasına rağmen çocuğun başarısızlığına neden olan ve çocuğun ergenlik döneminin sonuna kadar süren bir hastalıktır. Hiperaktivite bozukluğunun nedeni genetik de olabilir, gebelik sırasında anne adayının travma geçirmesi, alkol ve sigara içmesi, ilaç alması da yol açabilir. Çocuğun hiperaktif çocuk olduğu nasıl anlaşılır? Bu hastalık genelde çocuk henüz üç dört yaşında iken anlaşılır. Bazen bebeklik döneminde de hastalık fark edilebilir. Örneğin bebeklik döneminde çok ağlayan, çok huzursuz olan, emekleme ve yürüme zamanı geldiğinde çok hareketli, kıpır kıpır olan çocuklarda genellikle DEHB sorunu ile karşı karşıya kalınır. Bu hastalığı taşıyan çocuklarda dikkat eksikliği ve aşırı hareketlilik ön plandadır. Dikkat eksikliği bulunan çocuk, karşısındaki kişiyi asla dinlemez ve aklı hep başka yerlerdedir. Ailesinin kurallarına, yasaklarına uymaz, kendisine bir görev verildiğinde, o görevi yerine getirme aşamasında dikkatini çeken başka şeylerle uğraşır. Ve ardından kendisine verilen görevi yapmayı unutur… Okulda dersleri takip etme konusunda sorunludur ve genellikle başarısızdır. Zira ders sırasında diğer çocukların dikkatini çekmeyen bir ayrıntıya takılıp kalır, dersi kaçırır… Okul çantasında işe yaramaz o kadar çok malzeme vardır ki… Buna karşın derste ihtiyaç duyacağı asıl malzemeler yoktur.

İlgili Yazı  Boy ve kilo cetveli

Hiperaktif çocuğa nasıl davranılır? Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan, bu yüzden ortaya çıkan sorunlar nedeniyle anne-babası ya da öğretmeni tarafından sürekli azarlanan çocukta problemler iyice artar… Sürekli kızılan, bağrılan, uyarılan çocuk giderek toplumdan uzaklaşır ve içine kapanır, depresyona girmeye hazır bir birey olma yolunda ilerler. Halbu ki hiperaktivite de bir hastalıktır, yapısal bir bozukluktur ve tedavi gerektirir. Çocukta hiperaktivite bozukluğu olduğu anlaşıldığında derhal çocuk psikiyatristi ile görüşmek uygun olur. Teşhis doktor tarafından konulmalıdır ve tedavisi doktor-aile-öğretmen üçgeninde sürdürülmelidir. Hiperaktif çocuk olduğu fark edildiği halde tedavisi gerçekleştirilmeyen çocukların başarısız olması, depresyona girmesi ve uyuşturucu bağımlısı olması ihtimali yüksektir. Antisosyal ve depresif bireyler haline gelebilen bu çocukların mutlaka rehabilite edilerek, gerekirse ilaç tedavisiyle topluma kazandırılması gerekir. Uzun süreli bir yerde oturamayan, fazla konuşan, fazla soru soran, sürekli hareket halinde bulunan hiperaktif çocuklar, koltukların tepesinde gezmekten, eşyalara zarar vermekten kaçınmazlar. Başka çocuklara da zarar verebilen hiperaktif çocuklar, asla beklemekten hoşlanmaz. Hastalık erkek çocuklarda genellikle hiperaktivite, kız çocuklarda ise daha çok dikkat eksikliği olarak karşımıza çıkar. DEHB hastalığının psikolojik bir sorun olduğu unutulmadan, hastalığı yaşayan çocuklara karşı herkesin sabır ve özenli olması gerekir.

Bir önceki yazımız olan Bıngıldak ne zaman kapanır başlıklı makalemizde bebeğin bıngıldağı keç kapandı ve bıngıldağın erken kapanması hakkında bilgiler verilmektedir.