Bebek & Çocuk Eğitimi

Tuvalet eğitimi

Tuvalet eğitimi nasıl verilir?

Tuvalet eğitimine başladığımızda nasıl bir yol izlememiz gerektiği konusunu iyi bilmeliyiz. Çocuğunuzun çiş eğitimine hazır olduğunu anladığınızda alt bağlanma saatini belli saate göre ayarlayın. Mesela yatmadan, önce oyun sonrası veya yemek öncesi, tuvalet temizliğinin sağlanması, bezinin bağlanma saatlerine öncelikle alıştırılabilir. Sonra çocuğun hazır olduğunu gördüğünüzde bezini çıkarmaya başlayın. Çocuğun altını gereksiz yere bağlamayın. Özellikle de geceleri. Gece  çiş eğitimi kazanamayan çocuk sayısı fazla. Altını bağladığınızda çocuk “altıma yapabilirim” gibi algılayabilir. Bu durum da beceriyi kazanma sürecini uzatabilir.

Çocuğun önce belli aralıklarla altını bağlayın. Sonra bağlamayın. Kararlı olun ama baskıcı olmayın. Çocuk başarılı olmaya başladığında küçük ödüller verin. Ceza vermeyin. Genelde doğru tavır sergilediğinizde sağlıklı bir çocukta doğru zamanda çocuğun bunu kazanması zor olmaz. Ama erken yapılan çiş eğitimi ya da gevşek tuvalet eğitimi verilmesi, aşırı baskıcı olunması, aşırı temiz-titiz olunması çocuğun tuvalet eğitimini geciktirir ve sağlıklı olmaz.

Tuvalet eğitiminin süresi

Tuvalet eğitiminin süresi çocuktan çocuğa değişir. Kimi çocuklar çok az sürede bunu başarırken, kimileri biraz daha zorlayıcı olabilir. Çiş ve kaka eğitimi başlanmasına rağmen üst sınır 5 yaşın üstüne, kata eğitiminde 4 yaşın üzerine çıkmaması önemli. Buna rağmen çiş eğitimini kazanamadıysa psikolojik sorunu olduğu düşünmeli. Ya da çocuk bu eğitimi kazanmasına rağmen sonradan kaybedebilir.

Bunun altında da psikiyatrik hastalık, psikolojik sorun yatabilir. Buna dikkat edilmelidir. Çocuğa tuvalet eğitimine başlandıktan sonra çocuk başarılı olamadığı için eğitim kesilip sonra yeniden başlamak da eğitimi zorlaştırır. Baştan itibaren hazır olduğunda eğitime başlanmalı, hazır olduktan sonra bunu en doğru şekilde yapmak, başarısızlığın önüne geçer.

Tuvalet eğitimi kaç yaşında başlar?

Uzmanlara göre tuvalet eğitimine her ne kadar çocuğun hazır olduğu dönemde başlanması gerekiyorsa da eğitimin 2, 2,5 yaş dönemlerine denk getirilmesi, her açıdan yarar sağlar. Zira bu yaş tuvalet kontrol etme becerilerinin, onların motor gelişiminin sağlandığı yaş dönemidir. Ama yine de çocuktan çocuğa değişebilir. Kimi çocuklar daha erken, bazılarında ise daha gecikme olabilir. Dikkat edilmesi gereken en önemli konu çocuklara 1,1.5 yaş ya da daha erken çiş eğitimi vermemek veya aşırı gevşek tutum sergilememektir.  Çocukta artık tuvalet eğitimine hazır olduğu bulgularına rastlandığında eğitim verilmeye başlanmalıdır. İki yaş altında ya da çok üstünde eğitime başlamak yanlıştır. Çünkü ileride psikiyatrik sorunların çıkmasına sebep olabilir.

İlgili Yazı  Eğitici oyuncakların çocuk gelişimine etkileri

Peki tuvalet eğitimi konusunda ne zaman endişelenmeliyiz. Bütün girişimlerinize, çabanıza rağmen çocuk 4 yaşında hala tuvalet alışkanlığı kazanamadıysa harekete geçin. Zira tuvalet eğitiminde 4 yaş üst sınırdır. Kafa kontrolü için 4 yaş üst sınır kabul edilir. Bu yaşa kadar kazanmadıysa uzmana başvurun. Alt ıslatma için de 5 yaş sınırdır. Gece ya da gündüz alt ıslatma sorunu çözülmediyse uzmana başvurabilirsiniz. Çocuklar çiş eğitimine hazır olduklarını göstermek için bulgular verirler. Sabah uyandıklarında bezlerinin daha az ıslak oluşu, gün içinde ıslak kaldıkları saatlerin azalması, bezden rahatsız olduklarını göstermeleri gibi bulgular çocuğun çiş ve kaka eğitimine hazır olduğunu gösterir. Çocuk bunu gösterse bile yine de çok erken yaşlarda aşırı titiz baskıcı bir tutum sergileyerek çocuğa tuvalet eğitimi vermek ileriki dönemlerde sıkça rastlanan tuvalet sorunu ya da psikiyatrik sorunlara neden olabilir.

Çocuğun tuvalet eğitimine hazır olduğu nasıl anlaşılır?

Tuvalet eğitiminin ne zaman verilmeye başlanacağı genellikle çocuğun tavrına göre değişkenlik gösterir. Eğer çocuğunuz tuvalet eğitimine hazır olduğunun sinyallerini vermeye başlarsa, ona artık tuvaletini kendi başına yapması gerektiğini, bunun için de nasıl bir yol izlemesi gerektiği konusunda öğretide bulunmalıyız. İşe çocuğun tuvalete gitmesini kolaylaştıracak ortamları sağlayarak başlayabiliriz. Rahat kıyafetler giydirip, tuvaletlerin üzerine apart koyarak ya da lazımlık kullanarak çocuğa tuvalet eğitimi konusunda kolaylık sağlayabiliriz. Bazı çocuklar tuvaleti korkutucu bir şey olarak görürler ve içine düşeceklerini sanırlar. Ona bunun doğru olmadığını anlatmalı ama bunları yaparken baskıcı olmamalıyız.

Çocuk eğitimin başında başarılı şekilde tuvaletinin geldiğini anlamayabilir. Bunu hissettiğiniz an ona “tuvaletin gelmiş olabilir mi, hadi bir deneme yapalım” diyerek çocuğu cesaretlendirmeli, böylelikle tuvaletinin geldiğini anlamaya alıştırmalıyız. Kendi tavırlarımızla da ona model olabiliriz. Tuvalet eğitimi konusunda yapılan baskıların işe yaramayacağını, aksine tersi eğitimin başarısız olmasına yol açacağını unutmamalıyız. Çocuğu yüreklendirerek, bunu bir oyun haline getirmeliyiz. Onu rahatlatmak için acele etmemeli, sevdiği bir oyuncağı vermeli, eğitimi başarıyla sürdürmesi halinde küçük ödüller vermeliyiz. Ödül olayını abartmamalıyız ki, ileride çocuk size kızdığında tuvalet yapmamaya başlamasın.

İlgili Yazı  Çizgi filmlerin zararları nelerdir?

Tuvalet eğitimi başarısız olduysa;

Tuvalet eğitiminde ne gibi sorunlarla karşılaşabilirsiniz? Çiş eğitimi 2-2.5 yaş döneminde başlar. Bu yaş çocuğun bireysel olarak daha çok hareket kazandığı, konuşma becerilerinin geliştiği, özgür olduğunu hissettiği dönemdir. Baskılardan çok rahatsız olur. 2 yaş sendromu yaşar ve çok inatçıdır. Anne babayla didişirler. Tuvalet eğitimi, böyle bir döneme denk geldiği için çocukla anne arasında çatışma, kendini ifade etme savaşına dönüşebilir. Bu dönemdeki çiş eğitimde sorunla karşılaşmamak için sanki çocuğun kontrolünde olan, onun başaracağı, onun becerisi olan bir şeymiş gibi davranmalı ve bunu çocuğa hissettirmeliyiz. Çocuğa baskı yapmak, direnç göstermesine, altına yapmasına ya da evin bir köşesine yapmasına neden olabilir. Çiş eğitimini tamamlayan bir çocuk, kardeşi olduysa yeniden altına kaçırmaya başlayabilir. Bu nedenle kardeşini kıskanmasına neden olabilecek etkenleri ortadan. kaldırın. Bazı psikolojik faktörler; örneğin bakıcı değişmesi, annenin çalışmaya başlaması ya da okula başlanması gibi nedenler kazanılmış tuvalet alışkanlığının ortadan kaldırılmasına neden olabilir. Bu geçici sorundur. Doğru bir eğitim verilmesine rağmen kazanılmayan tuvalet eğitiminin altında fiziksel bazı bozukluklar, organik bir bozukluk olup olmadığı da doktor tarafından değerlendirilir. Eğitimin başarısız olması, genetik sorunlara da bağlı olabilir. Ailede gecikme olmuşsa bu tip çocuklarda eğitim gecikmesi yaşanabilir. Her şeye rağmen tuvalet eğitimi kazandırılamıyor ise uzmandan yardım alınmalıdır.

 

Bir önceki yazımız olan Çizgi filmlerin zararları nelerdir? başlıklı makalemizde çizgi filmlerin çocuk gelişimine etkileri ve televizyonun çocuklara zararları hakkında bilgiler verilmektedir.