Bebek & Çocuk Sağlığı

Çocuk kanserleri

Çok sevimsiz, adı bile insanın içini ürperten, hayatımızın en kıymetli varlıkları olan çocuklarımıza asla ama asla yakıştıramayacağımız hastalıktır kanser… Ne tür olursa olsun, hangi aşamada bulunursa bulunsun kanser kelimesi bile hangimizi karamsarlığa sürüklemez ki! Ama hayatın gerçekleri var ve kanser de bu gerçeklerden biri. Bugün aramızda binlerce çocuk bulunuyor kanserle savaşan… Peki kanser nedir? Çocuk kanserlerinin neler olduğunu irdelemeden önce kanserin ne olduğunu bilmek gerekiyor.

Hücreler, insan vücudunun temel taşları. Ve hepimizin hücreleri son derece dengeli ve kontrollü olarak çoğalıyor. Bu çoğalma sayesinde büyüme ve gelişim gerçekleşiyor. İşte kanser, bu hücrelerin kontrolsüz olarak çoğalması sonucu ortaya çıkıyor. Bu çoğalmaya bağlı olarak vücudunun bazı yerlerinde şişlik olabiliyor. Bu şişliğe tümör adı veriliyor. Tümörler ise iki gruba ayrılıyor. Selim ve habis deniliyor bunlara. Selim yani benign tümörler iyi huylu olarak biliniyor. Bunlar bulundukları yer dışına yayılmıyor. Habis yani malign tümörler ise bulundukları yerde büyüyüp, diğer organlara, yakın dokulara yayılıyorlar. İşte kanser de bu habis tümörlere deniliyor. Bugün çocuk kanserleri 1 milyon çocuktan yaklaşık yüz yirmisinde görülüyor. Çocukluk dönemi kanserlerine ülkemizde her sene yaklaşık iki bin dörtyüz çocukta rastlanıyor. Tıptaki hızlı gelişim, kanserin teşhis ve tedavisindeki gelişmelere bağlı olarak, çocukluk dönemi kanserlerinde iyileşme oranı çok ama çok yüksek. Bugün çocuk kanserlerinde tamamen iyileşme oranı yüzde 70’e kadar çıkabiliyor. Elbette bunun için erken teşhis ve tedavi çok önemli. Erken teşhis konularak gerekli tedavisine başlanan hastaların kanserden kurtulma şansları yüzde 90’a kadar çıkabiliyor.

Lösemi (Kan kanseri) belirtileri: Çocukluk dönemi kanserleri arasında en sık görülen kanser çeşidi lösemi, yani kan kanseri… Kan kanseri nedeni tam olarak bilinmeyen ama kan hücrelerinin, bilhassa da akyuvarların ani ve denetimsiz olarak normalin üzerinde çoğalmasıyla ortaya çıkan bir hastalık türü… Lösemiler akut lösemi ve kronik lösemi diye iki gruba ayrılıyor. Genellikle akut lösemi, kronik lösemiden daha hızlı ilerliyor. Çocuk kanserleri içinde ilk sırada yer alan kan kanseri için risk faktörleri şöyle sıralanabilir: Birinci derecede yakınlarından biri, özellikle de kardeşi lösemi olanlar, kalıtsal kimi hastalıklarla kromozom bozukluklarına sahip olan, iyonize edici radyasyona maruz kalmış olan, ağır kimyasal maddelere maruz kalmış olan, bağışıklık sistemini zayıflatan kimi ilaçları kullanmış olan veya kimi viral hastalıklara yakalananlar risk grubu içinde… Halen kan kanserinden korunmanın kesin yolu bilinmiyor. Fakat ilerleyen yıllarda genetik testler, kan kanseri gelişme ihtimali yüksek kişileri belirleme amacıyla yapılabilir. Bu arada kan kanseri hastalarının birinci derecedeki yakınlarının da düzenli olarak kontrol altında kan testi yaptırmaları gerekir. Genellikle iki ila altı yaş arasındaki çocuklarda görülen kan kanseri, çok çeşitli şikayetlerle ortaya çıkar. Kan kanserinin belirtileri arasında kişinin sık sık ateşlenmesi, sürekli halsiz ve bitkin olma, teninde solukluk görülme, boyunda-koltuk altında-kasık bölgelerindeki lenf bezlerinde ağrı olmadan büyüme olması, kişinin cildinde küçük ebatlarda mor benekler ya da erken morarmalar olması, ciltte çürüme olması, zaman zaman burun ve diş etlerinde kanama olması, aniden nefes darlığı meydana gelmesi, kemik ve eklemlerde ağrı olması bulunuyor… Diğer tüm hastalıklarda olduğu gibi lösemide de erken teşhis çok önemli… Bütün bu belirtilerden tamamını veya bir bölümünü hissettiğiniz an hasta kişiyi derhal doktora götürmek ve kan sayımı yaptırmak, hayati önem taşıyor. Ardından kemik iliği biyopsisi, diğer özel bazı kan testleriyle genetik testlerin yapılması da gerekebilir. Kan kanseri tedavisinde son yıllarda çok büyük başarılar sağlanmış, tamamen iyileşen hasta sayısı oldukça artmıştır. Tedaviye en iyi cevap veren kanser türüdür ve başarı oranı yüzde 90’lara kadar çıkmıştır.

İlgili Yazı  Orta kulak iltihabı

Lösemi (Kan kanseri) tedavisi: Kan kanseri tedavisi için çeşitli yöntemler var. Tedavide amaç öncelikle farklılaşmamış ana hücrelerin oluşumunu durdurup yok edebilmek. Aynı anda kemik iliğinin normal hücrelerini çoğaltarak görev yapmalarını desteklemek… Kemik iliği nakli de başlıca tedavi yöntemlerinden… Kemoterapi dışı tedavide ise kemoterapiyle parçalanan kan kanseri hücrelerinden açığa çıkan maddelerin bedene zararını engellemek amaçlanıyor. İlaç tedavisiyle yani kemoterapi tedavisi ise kızlarda iki sene, erkeklerde üç sene uygulanıyor. Hasta kişinin kanındaki olgun olmayan kan hücrelerinin (blast hücreler) bütünüyle temizlenmesi amacıyla gerçekleştirilen yoğun ilaç tedavisine ise remisyon indüksiyon adı veriliyor. Bir de radyoterapi yani ışık tedavisi var. Merkezi Sinir Sistemi Profilaksisi tedavisi adı verilen bu yöntemde de beyinde saklanabilen kan kanseri hücrelerini yok etmek amaçlanıyor. Lösemi tedavisi için bir başka yöntem de idame tedavisi. Bu yöntemde kan kanserinin iyileşme sürecinin devam etmesi için ağızdan devamlı ilaç verilmesi ön görülüyor. Yine hastalığın tedavi aşamasında kan kanseri olan kişi ile ailesinde meydana gelebilecek psikolojik problemlerin giderilmesi amacıyla psikoterapi uygulanıyor.

Çocuklarda lenfoma kanseri: Çocukluk çağı kanserleri içinde en sık görülenlerden biri de lenf kanseri… Lenfoma, lenf sisteminden kaynaklanan kanserlerin ortak ismi. Erken teşhis ve tedavi ile tedaviye en iyi cevap veren kanser türlerinden biri olan lenfoma sadece çocuklarda değil yetişkinlerde de ortaya çıkabilen bir hastalık. Peki Lenfoma kanseri neden olur. Lenfomaya neden olan çeşitli risk faktörleri var. Örneğin kronikleşmiş enfeksiyon hastalıkları, kişinin bağışıklık sisteminin zayıflaması, çeşitli kimyasallara maruz kalmış olmak ve çeşitli virüslere bağlı hastalıklar, lenfoma kanseri riskini arttırır. Lenfomanın belirtileri ise şöyle sıralanabilir: Kişinin vücudunun çeşitli yerlerinde ağrı yamayan bezeler oluşması… Lenf bezlerinde meydana gelen bu ağrısız ve çapı bir santimetreden büyük olan düğüm biçimindeki şişlikler kişinin boynunda, koltuk altlarında ya da kasık bölgesinde ortaya çıkıyor. Söz konusu şişlikler genelde giderek büyür. Fakat lenf bezlerinin başka nedenlerle de şişebileceği unutulmamalı… Lenf düğümleri şişen kişilerde önemli bir bölümünde lenfoma harici bir sorun ortaya çıkar. Lenflerin şişmesine neden olan en yaygın hastalık ise enfeksiyonlar… Enfeksiyon geçince şişen lenfler de küçülmeye başlar. Lenfoma kanserlerinin bir başka belirtisi de nedeni bilinmeyen yüksek ateş… Kişide hiçbir neden yok iken vücut sıcaklığı 38 derecenin üzerinde seyrediyor ve öteki belirtilerle birlikte bu durum sık sık tekrar ediyorsa, lenfoma hastalığından şüphelenilebilir. Bir başka belirti ise gece terlemeleri… Kişinin yattığı yatak, giydiği giysiler, kullandığı çarşafın ıslanmasına yol açacak kadar çok terlemesi, lenfomayı akla getiren bir başka belirtidir. Lenfoma belirtileri arasında kilo kaybı da bulunuyor. Kişi altı ay içinde vücut ağırlığının yüzde 10’dan fazlasını kaybettiyse, diğer belirtiler de göz önüne alınarak lenfomadan şüphelenilebilir. Lenfoma kanserinin bir başka belirtisi de kişide sürekli halsizlik, bitkinlik ve yorgunluk halinin olması… Ayrıca inatçı ve kuru öksürük, nefes almada zorlanma, karında şişlik ve ağrı, ishal ve kusma, dışkıda kan, bağırsak tıkanıklığı, eklem ağrıları da lenfoma hastalığının belirtileri arasında…

İlgili Yazı  Bebeklerde idrar yolu enfeksiyonu ve tedavisi

 

Lenfoma kanseri tedavisi: Çocukta, lenfoma belirtilerinin ortaya çıkmasıyla birlikte yapılması gereken en doğru şey derhal bir doktora başvurulmasıdır. Lenfoma belirtileri için sayılan sorunlar sadece lenfoma kanserine has işaretler değildir. Başka bir çok hastalığın belirtisi de olabilir. Söz konusu belirtilerin neyle ilgili olduğu gerekli tetkikler yapıldığında ortaya çıkacaktır. Lenfomalar iki gruba ayrılıyor. Hastaların küçük bir bölümü hodgkin (hoçkin) adı verilen lenfoma cinsine sahipler… Hastaların büyük bölümü ise hodgkin dışı adı verilen lenfoma grubundadırlar. Kişiye lenfoma teşhisi konulduysa, bu grupta olduğu kast ediliyordur. İnsan vücudunun bağışıklık sisteminin bir parçası olan lenf sistemi, mikroplar ve öteki birçok hastalıkla savaşan akyuvarları depoluyor ve vücudumuzun tüm köşelerine taşıyor. Lenfosit adı verilen bu akyuvarların çok önemli 2 görevi var. Bunlardan biri yabancı mikroorganizmalar ile mücadele etmek, diğeri vücudumuzdaki muhtemel bir tümörün büyümesini engellemek. Lenf bezleri de kişinin bağışıklık sistemi için önemli olan hücrelerin eğitimleri ve depolanmasını gerçekleştiriyor. Kişilerin boyunlarında, koltuk altlarında, kasıklarında, göğüs kafeslerinin içerisinde ve karında gruplar halinde bulunan lenf bezleri, lenf sistemi içinde yer alıyor. Tıpkı lenf damarları, lenf organ ve dokuları ile birlikte… Bütün bu yapının içinde görülen kanserlerin ortak ismi de lenfoma… Lenf kanseri çok hızlı ilerliyor ama tedavi başarısı çok yüksek bir kanser türü… Hastalık en sık 5 ila 15 yaş arası çocuklarda görülüyor. Hodgkin lenfoma hastalığının tedavisinde hem kemoterapi ve hem de radyoterapi uygulanıyor. Hastalık her iki tedavi yöntemine de yanıt veriyor. Ancak hodgkin dışı lenfomalar hızla ilerliyor ve biran önce tedaviye başlanması gerekiyor. Bu tip hastalığın tedavisi ilaç… Işın tedavisiyle ameliyat özel durumlarda uygulanıyor.

Bir önceki yazımız olan Bebeklerde gaz sancısı nasıl geçer başlıklı makalemizde anne sütü bebekte gaz sancısı yapar mı ve gaz sancısı kaç aylıkken geçer hakkında bilgiler verilmektedir.

İlgili Yazı  Doğuştan Sünnetli Bebekler İçin Cerrahi Müdahale